Aanbeveling vooraf: koop uw boek niet online, maar bij de sympathieke, kleine boekwinkel. In de buurt van Buitenzorg zijn dat Boekhandel Over het water (Van der Pekstraat 59) en Boekhandel van Pampus (KNSM-laan 303).


Heukels_Flora

Heukels’ Flora van Nederland

Verzorgd door Leni Duistermaat

Uitgeverij Noordhoff; 841 pagina’s; € 55,-

Van de uitgever:
Heukels’ Flora van Nederland is het standaardwerk over de flora van Nederland. Het is een uniek boek in zijn soort. In één band is de wetenschappelijk betrouwbare en meest complete flora van Nederland opgenomen. In de geheel nieuwe editie is de spectaculaire uitbreiding van de Nederlandse flora met 2.500 soorten opgenomen (20% meer ten opzichte van 2005). Deze 24ste editie is in kleur, waardoor de soorten nog beter te determineren zijn. De aangebrachte tabs en slimme indeling maakt navigeren nog makkelijker. Invasieve en giftige planten zijn duidelijk aangegeven.

Deze uitgave is verzorgd door de Leidse plantkundige Leni Duistermaat, onderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center en erelid van Nationaal Herbarium Nederland in Leiden.

Lees hier een bespreking door Gemma Venhuizen in de NRC van 13 februari 2020.


De Tuinjungle – tuinieren om de wereld te redden

Dave Goulson

Uit het Engels vertaald door Nico Groen.
Atlas Contact; 301 pagina’s; € 25,-

Van de uitgever:
In De tuinjungle laat Dave Goulson ons kennismaken met al het kleine geteisem dat vlak bij ons, in tuinen, parken, tussen de stoeptegels en in de grond onder onze voeten leeft. Waar je ook bent, de kans is groot dat er nog geen stap bij je vandaan wormen, pissebedden, duizendpoten, vliegen, kevers, wespen, bijen en allerlei andere beestjes min of meer in stilte hun leven leiden. Goulson laat zijn lezers meekijken in de fascinerende en soms ook krankzinnige wereld van deze ondergewaardeerde helden van onze tuin. Hij neemt ons mee op visite in de composthoop, laat ons gangen graven onder ons gazon en een duik nemen in de tuinvijver.

Goulson beschikt over een grappige en lichtvoetige pen, maar toch is hij in De tuinjungle ook bloedserieus. Zo laat hij overtuigend zien waarom in turfbodem gekweekte, met insecticiden behandelde, in plastic wegwerppotten verpakte planten bijzonder slecht zijn voor ons milieu en waarom we niet langer bij tuincentra, maar bij lokale kwekers moeten kopen. Of nog beter: zelf moeten zaaien. Onze tuin is bij uitstek de plaats waar we het contact met de natuur kunnen herstellen. En met maar een paar kleine aanpassingen maken we van onze tuinen een keten van kleine natuurreservaatjes, waar mensen, dieren en planten in harmonie samen kunnen leven.

Leesfragment op de website van Atheneum Boekhandel.

Lees hier een (lovende) recensie van Caspar Janssen in de Volkskrant van 25 oktober 2019, die als volgt eindigt:

En net op het moment dat je denkt: gaat dit nog wel over tuinieren, keert hij terug naar het hoofdthema. Naar de volkstuin, welteverstaan. Verrassend genoeg leveren volkstuinen per hectare veel meer voedsel op dan intensief beheerde akkers, zo bleek uit een onderzoek op basis van historische gegevens. En dus eindigt Goulson zijn boek met een pleidooi om landbouwgronden rond steden om te zetten in volkstuinen. Back to the land, iedereen een volkstuin! ‘Elke nieuwe volkstuin op voormalige landbouwgrond vergroot de voedselproductie, vergroot de opname van koolstof in de bodem, vergroot de biodiversiteit, vermindert het pesticidengebruik en verbetert de gezondheid van vergrijzende volkstuinbezitters.’


omslag-bloemen-plukken

Twaalf maanden bloemen plukken in eigen tuin

Anneke van der Werff

Uitgegeven in eigen beheer; 144 pagina’s; € 25,-

Handboek voor het maken van een pluktuin.

Van de auteur/uitgever:
Mijn motivatie om dit boek te schrijven is vooral gebaseerd op mijn gedrevenheid om mensen aan te moedigen hun eigen bloemen te kweken en deze te plukken om er mooie boeketten van te maken. Want met de bloemen die je kweekt en plant in je eigen tuin draag je bij aan een schonere natuur en aan de biodiversiteit. Dit laatste en het werken zonder gif of chemie zijn speerpunten in mijn boek.

Als je nog geen ervaring met planten en zaaien hebt, krijg je veel handvatten aangereikt die overzichtelijk en laagdrempelig zijn. Ervaren tuinliefhebbers zullen zeker nieuwe inspiratie opdoen. Je leest ook hoe enthousiast kinderen worden van werken in de tuin, en hoe leuk ze het vinden dat er eetbare bloemen zijn waarmee je iets lekkers kunt maken.
Aan het binden en samenstellen van mooie tuinboeketten volgens de korenschoofmethode is een apart hoofdstuk gewijd.

In Amsterdam is het boek te koop in bij Architectura en Cultura aan de Leliegracht 22 en bij De Nieuwe Boekhandel, Bos en Lommerweg 227.
Het boek laten opsturen kan ook. Mail naar 12mndbloemenplukken [at] gmail [punt] com

Inkijkversie van het boek hier.

Anneke van der Werff is volkstuinder en ‘bloemenbaas’ van het Landje van De Boer in Overveen.


Ik wou dat ik een vogel was

Diverse auteurs / illustraties: Frann Preston-Gannon

Uitgeverij Ploegsma; 336 pagina’s; € 40,-

Van de uitgever:
Dit is een rijk geïllustreerde verzameling van 366 natuurgedichten – één voor elke dag van het jaar, inclusief schrikkeldag. Gevuld met bekende favorieten en nieuwe gedichten, geschreven door een grote verscheidenheid aan auteurs. Een prachtig boek om in te grasduinen, of om elke dag open te leggen.

Leesfragment


Briljant groen

Stefano Mancuso, Alessandra Viola

Uit het Italiaans vertaald door Etta Maris.
Uitgeverij Cossee; 176 pagina’s; € 24,-

Van de uitgever:
Zonder de planten die ons met voedsel, energie en zuurstof verzorgen, zouden wij op aarde nog geen week overleven. Merkwaardig genoeg golden planten eeuwenlang als schepsels van een lagere orde, ietsje boven de levenloze wereld. Sinds kort heeft wetenschappelijk onderzoek bevestigd wat Darwin al vermoedde: dat planten ondanks hun (schijnbare) onbeweeglijkheid over verbazingwekkende vaardigheden beschikken, en zelfs over intelligentie.

Behalve de vijf zintuigen van de mens beschikken planten nog over minimaal vijftien andere. Om elektromagnetische velden te scannen, de zwaartekracht van bloemen, takken en bladeren te berekenen en de chemische substanties van hun leefmilieu te analyseren. Met reukstoffen waarschuwen ze elkaar voor vijandige planteneters of lokken ze dieren aan om hen bij te staan in de verdediging. Met hun wortels vormen ze enorme netwerken en laten informatie over hun leefomgeving circuleren. Zonder bewegelijke organen hebben zij een vorm van ‘zwermintelligentie’ ontwikkeld die hun overleven veiligstelt.

Wat planten zeker niet doen, is vegeteren. Meer kennis van hun buitengewoon slimme strategieën en vaardigheden kan ons bijvoorbeeld leren afstand te doen van pesticiden, of hun nano-intelligente systemen als voorbeeld te gebruiken voor computers en complexe netwerken.

Niet voor niets stellen vooraanstaande wetenschappers planten inmiddels op dezelfde evolutionaire trede als dieren. Stefano Mancuso geeft ons een uiterst toegankelijk geschreven inkijk in de fascinerende wereld van hun vaardigheden en intelligentie.


Humusvorming door wormen, met observaties over hun levenswijze

Charles Darwin

Uit het Engels vertaald door Toon van der Ouderaa.
Uitgegeven in eigen beheer; 174 pagina’s; € 20,-

Van de uitgever:
Het laatste boek dat Charles Darwin schreef, één jaar voor zijn dood, gaat over, zoals hij het zelf noemde, een onbeduidend onderwerp. Dat was een ontdekking, vlak na zijn reis met de Beagle gedaan, over de gevolgen van de activiteit van aardwormen. Het werd destijds omschreven als ‘een nieuwe geologische kracht’. In de meer dan veertig jaar na die ontdekking verzamelde Darwin op de hem kenmerkende wijze gegevens over het belang van aardwormen bij de erosie van het land, de vruchtbaarheid van de bodem en het bewaren van oude gebouwen. En verdiepte hij zich in de intelligentie van wormen.Het boek had geheel tegen zijn verwachting in, groot succes. In de maanden na het verschijnen van het boek werden er meer van verkocht dan van zijn “Origin of Species” toen dat gepubliceerd werd!

Een heerlijk boek, een echte Darwin. – Jelle Reumer
Hier zie je de wetenschapper van dichtbij. Leg het naast je bed. Het is verrukkelijk. – Redmond O’Hanlon
Darwins laatste en meest eigenzinnige, heldere en enthousiaste boek. – Menno Schilthuizen


Een kleine eetbare tuin

Madelon Oostwoud

KNNV Uitgeverij; 184 & 40 pagina’s; € 23,-

Van de uitgever:
Voor liefhebbers van geurige, kleurige en smaakvolle tuinen, ook geschikt voor beginners! Een kleine eetbare tuin biedt volop inspiratie voor ontwerp, aanleg en onderhoud van een kleine tuin met eetbare vaste planten en dat alles zonder veel werk en onderhoud. De vele praktische tips, haalbare voorbeelden en ontwerpen helpen je op weg.

  • Een eetbare siertuin aanleggen op het balkon, in bakken en in de volle grond
  • Met vaste planten (zonplanten, schaduwplanten, hoog, laag, vast, pot)
  • Inspirerende tips voor tuinaanleg en tuinontwerp
  • Optimale benutting van zonlicht en regenwater
  • Vaste, winterharde, overblijvende en zelf zaaiende planten, dus weinig onderhoud
  • Zaaien, stekken, vermeerderen, scheuren
  • Gereedschappen, harde materialen, steunen van klimplanten
  • Dieren en insecten lokken en afweren, composteren
  • Tips voor oogsten, bewaren en verwerken
  • Met losse plantenlijst als keuzewijzer: meer dan 200 soorten eetbare vaste planten (met informatie over o.a. grondsoort, groeiwijze en toepassing in de keuken)
  • Genomineerd voor de Jan Wolkers Prijs 2016

Een heerlijk creatief boek, ook geschikt voor beginners.


piet-oudolf

Ontwerpen met planten

Piet Oudolf, Noel Kingsbury

Uitgeverij Terra; 160 pagina’s; € 21,-

Van de uitgever:
Vol praktische adviezen om dezelfde effecten in je eigen tuin te creëren.
De tuinen van Piet Oudolf zijn al jaren voor veel landschapsarchitecten en tuiniers een bron van inspiratie. Geschreven in samenwerking met Noel Kingsbury, is Ontwerpen met planten een informatieve en visueel adembenemende studie van Piet Oudolfs beplantingstheorie en -praktijk. Het voorziet u van de nodige adviezen om dezelfde effecten in uw eigen tuin te creëren. Na de basisprincipes van het ontwerpen met planten, volgt het hoofdstuk ‘Beplantingspalet’ als een visueel bronnenboek. Daarna volgen plattegronden en tekeningen waarin wordt uitgelegd hoe deze basiselementen te combineren tot indrukwekkende plantensculpturen. Theorie wordt in praktijk gebracht in het hoofdstuk ‘Beplanting en stemming’. In ‘Planten het hele jaar door’ wordt de nadruk gelegd op het belang van de plantenkeus. Het boek wordt afgesloten met een gedetailleerde lijst van de belangrijkste planten. Ontwerpen met planten zal ongetwijfeld een inspiratiebron worden voor iedereen die een tuin wil maken die, zoals Piet het zelf zegt: ‘een impressie en een expressie van de natuur’ is.

Piet Oudolf (Haarlem, 27 oktober 1944) is een internationaal bekende Nederlandse tuinarchitect. Hij woont en werkt sinds 1982 in Hummelo in de Gelderse Achterhoek. Met name in Zweden, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten geniet hij aanzienlijke bekendheid.


Moord op de moestuin

Nicolien Mizee

Nijgh & Van Ditmar; 240 pagina’s; € 21,-

Van de uitgever:
Thijs en Judith zijn amper getrouwd wanneer Thijs een hartaanval krijgt. Op de dag dat hij thuiskomt uit het ziekenhuis slaan de buren aan het verbouwen. Schoonzus Cora en zwager Ab besluiten dat een pan soep niet afdoende is: er dient stevig uitgerust te worden. Daartoe wordt een boswachterswoning gehuurd op een landgoed, voor de hele zomer maar liefst, met zijn vieren. Echter: nergens op aarde is het écht rustig, en eenmaal op het landgoed aangekomen blijkt daar een verbeten strijd gaande, ogenschijnlijk over een boom. Een strijd die op bloedstollende en evenzeer dolkomische wijze uit de hand loopt.

Leesfragment op de website van Atheneum Boekhandel.


Omslag Avontuurlijk tuinieren

Avontuurlijk tuinieren

Nienke Plantinga, Katja Staring

KNNV Uitgeverij; 248 pagina’s; € 25,-

Van de uitgever:
Haal meer uit je tuin, voor mens en dier. Ga mee op ontdekkingstocht en zie hoe je van je tuin een gastvrije plek maakt voor dieren en planten. En: voor jezelf! Proef, pluk, ruik, voel en ervaar de kracht van de natuur in je eigen tuin, in alle seizoenen. Zie wat er leeft en hoe alles met elkaar is verbonden.

Met dit praktische inspiratieboek nemen de tuinavonturiers Nienke Plantinga en Katja Staring je mee op avontuur. Ze tonen de wonderen en mogelijkheden in jouw eigen tuin met inspirerende fotografie en tips en trucs. Zo maak je van je eigen lapje grond je favoriete plek, waar ook de natuur blij van wordt.

– ideale opbouw van een levendige tuin
– stappenplan voor je eigen tuin
– tuinkalender en toolbox
– plantenlijstjes voor inspiratie

Nienke Plantinga is tuin- en landschapsontwerper die van persoonlijke wensen levende tuinen maakt onder @MagnoliaTuinontwerp.
Katja Staring is publicist, buitenmens en groene Instagrammer onder de naam @DailyGreenspiration.


Het verborgen leven van bomen

Peter Wohlleben

Uit het Duits vertaald door Bonella van Beusekom
Uitgeverij Lev.; 222 pagina’s; € 21,-

Van de uitgever:
In Het verborgen leven van bomen deelt boswachter Peter Wohlleben zijn diepe liefde voor het bos en bomen. Hij vertelt fascinerende verhalen over de onverwachte vaardigheden van bomen en verklaart de verbazingwekkende processen van leven, dood en wedergeboorte die hij heeft waargenomen in de bossen. Want net als menselijke families wonen bomen samen met hun kinderen, communiceren ze met elkaar en ondersteunen ze elkaar in de groei. Zo delen ze onder meer voedingsstoffen met elkaar en creëren ze een ecosysteem dat de gevolgen van extreme hitte of kou voor de hele groep vermindert. Als gevolg van dergelijke interacties kunnen bomen in een familie of groep heel oud worden, in tegenstelling tot alleenstaande bomen die het vaak moeilijker hebben.

Op basis van baanbrekende nieuwe ontdekkingen presenteert Wohlleben op opwindende wijze de wetenschap achter het verborgen en onbekende leven van bomen. En zo betreden we een compleet nieuwe wereld.

Lees hier een interview met de auteur op de website van De Groene Amsterdammer.


omslag_leven_in_de_tuin

Leven in de tuin

Penelope Lively

Uit het Engels vertaald door Nadia Ramer
Uitgeverij De Geus; 224 pagina’s; € 20,-

Van de uitgever:
De veelgelauwerde Britse schrijfster Penelope Lively kijkt terug op een leven waarin tuinieren net zo belangrijk was als lezen en schrijven. Ze neemt ons mee op een wandeling door de tuinen die ze heeft gekend; van de oase in Cairo waar ze opgroeide meandert ze langs tuinen uit de literatuur en de schilderkunst, onderwijl keuvelend over de cultuurgeschiedenis van het tuinieren zelf en de gebeurtenissen in de kleine Noord-Londense stadstuin die ze nu, op haar 85ste, nog gepassioneerd onderhoudt. En na elke omgeslagen bladzij kan er zomaar een adembenemend vergezicht opdoemen van de werkelijke betekenis van het tuinieren voor het leven zelf.

Lees hier een recensie van het boek op de website van Trouw.


Verwilderen – Laat de plant het werk doen

Romke van der Kaa

Uitgeverij Olympus; 296 pagina’s; € 17,50

Van de uitgever:
In Verwilderen beschrijft Romke van de Kaa als geen ander de technieken, mogelijkheden en planten- en bloemensoorten die zich goed lenen voor het laten verwilderen van de tuin. Als je “verwilderd’ in het woordenboek opzoekt, vind je betekenissen als woest en ongetemd. Een verwilderde tuin betekent echter iets heel anders: het gaat niet om het creëren van rommel en chaos of het verwaarlozen van een tuin, maar om het avontuur van planten die hun eigen weg gaan, al dan niet onder begeleiding van ons. Dat levert prachtige bloemenweiden, akkers of prairietuinen op, hoe klein de tuin ook is. Verwilderen staat vol humoristische anekdotes, prachtige observaties en illustratieve foto’s.


Handboek Ecologisch Tuinieren

Geert Gommers, Frank Petit-Jean, Lieven David

Samenwerkende Uitgevers Vof; 700 pagina’s; € 43,-

Van de uitgever:
Het Handboek ecologisch tuinieren is meer dan zomaar een boek vol nuttige tuintips: het geeft je een complete visie op tuinieren. Zo krijg je inzicht in al wat er leeft in je moestuin en tuinier je als de beste!
Dit boek is het resultaat van jarenlang zoek- en studiewerk van enkele Velt-ingenieurs. Het is een naslagwerk waarin je alle principes en technieken die momenteel in de ecologische teelt bekend zijn kan terugvinden. Daarnaast is het een praktische en overzichtelijke handleiding voor de amateurtuinier die in zijn moestuin biologische, gifvrije groenten wil kweken.

Deze grondig herwerkte editie bevat de nieuwste wetenschappelijke inzichten over bodemleven, bodemzorg, bemesting en gewasbescherming.

Leesfragment op de website van Velt.